Prompt Mühendisliği Nedir

İki kişi aynı aracı kullanır; biri işe yarar bir sonuç alır, diğeri işe yaramaz bir metin. Aradaki fark genellikle araçta değil, verilen talimattadır. Prompt mühendisliği; yapay zekâdan istenen sonucu almak için talimatı doğru kurgulama işidir. İyi bir talimat rolü tanımlar, görevi net söyler, gerekli bağlamı verir, çıktının biçimini belirtir, sınırları koyar ve örnek sunar. Beylikdüzü’nde bir işletme olarak; bu beceri doğrudan zaman kazandırır. Bu yazıda, bunu ele alıyoruz.

Neden önemli?

Sonucu belirler

Aynı araçtan alınan sonuçların farkı; neredeyse tümüyle talimattan gelir. Talimat; çıktının kalitesini kurar. Aynı araca verilen iki farklı istek; bambaşka sonuçlar üretir. Talimat; sonucu belirler. Ne istediğini söylemeyen bir talimat; herkes için yazılmış bir metin getirir. Belirsizlik; genel cevap üretir. “Bir metin yaz” demek; herkes için yazılmış bir metin getirir. Netlik; işe yarar sonuç verir.

Zaman kazandırır

İyi bir talimat; düzeltme süresini kısaltır. İlk seferde doğru sorulan bir soru; beş turluk düzeltmeyi önler. Doğru istek; tekrarı bitirir. Baştan doğru kurulan bir talimat; sonraki turları gereksiz kılar. Düzeltme; azalır. Beş kez düzelttiğiniz bir metin; iyi bir talimatla tek seferde biter. Kazanç; büyür.

Öğrenilebilir

Bu beceri; teknik bilgi gerektirmez. Birkaç saatlik denemeyle; gözle görülür bir fark oluşur. Beceri; öğrenilir. Birkaç günlük denemeyle; talimatlar gözle görülür biçimde iyileşir. Pratik; geliştirir. Herkes; kullanabilir.

Rol ve görev

Rol tanımlamak

Kimin gözünden yazılacağı; belirtilmelidir. Kimin gözünden yazılacağı; metnin tüm rengini belirler. Rol; bakışı kurar. Bir avukat gözünden yazılan metin; bir pazarlamacıdan farklı çıkar. Uzmanlık; tonu belirler. “Bir muhasebeci gözünden” demek; cevabı hemen daraltır. Çerçeve; sonucu daraltır.

Görevi net söylemek

Ne isteneceği; açık yazılmalıdır. Ne istendiği net değilse; sonuç da net olmaz. Görev; hedefi kurar. “Biraz iyileştir” demek; hiçbir yön vermez. Belirsizlik; dağıtır. Netlik; isabeti artırır.

Tek iş istemek

Bir talimatta; tek iş istenmelidir. Tek iş isteyen bir talimat; her seferinde daha iyi sonuç verir. Teklik; kaliteyi korur. Hem özet hem başlık hem metin istemek; üçünü de zayıflatır. Çokluk; sonucu bulandırır. Aynı anda üç iş isteyen bir talimat; üçünde de vasat kalır. Odak; işe yarar çıktı verir.

Bağlam vermek

Kim için?

Hedef kitle; belirtilmelidir. Küçük bir esnafa yazılan metin; kurumsal bir müdüre yazılandan farklıdır. Kitle; dili belirler. Kime yazdığınızı bilmek; nasıl yazacağınızı da söyler. Okuyucu; tonu kurar. Uygunluk; kullanılabilirliği artırır.

Hangi bilgiyle?

Gerekli bilgiler; talimatın içine konmalıdır. Elinizdeki rakamları vermezseniz; boşluklar tahminle doldurulur. Bilgi; doğruluğu sağlar. Bilgi verilmeyen bir boşluk; tahminle doldurulur. Eksiklik; uydurma üretir. Fiyat listesini paylaşmadan doğru teklif metni beklemek; hayaldir. Veri; sonucu sağlamlaştırır.

Neden?

Amacı söylemek; yönü netleştirir. Metnin neden yazıldığını söylemek; tüm seçimleri kolaylaştırır. Amaç; kararı yönlendirir. Bir özür mektubu ile bir tanıtım metni; aynı sesle yazılmaz. Sebep; tonu kurar. Bağlam; isabeti artırır.

Biçim ve sınır

Çıktı biçimi

Nasıl bir çıktı istendiği; söylenmelidir. Tablo isteyip düz metin almak; işi yeniden yaptırır. Biçim; kullanımı kolaylaştırır. Uzunluk; belirtilmelidir. “Beş maddelik liste” demek; kullanıma hazır bir çıktı getirir. Yapı; işi bitirir.

Yasaklar

İstenmeyenler; açıkça yazılmalıdır. “Abartılı ifade kullanma” demek; metni baştan düzeltir. Sınır; sapmayı önler. İstenmeyenleri yazmak; istenenleri yazmak kadar önemlidir. Yazılı bir sınır listesi; her işte tekrar açıklamayı bitirir. Yasak; netlik verir. Kural; zamanı korur.

Ton ve üslup

Marka dili; talimata eklenmelidir. Sıcak mı resmî mi olacağı; talimatta yazmalıdır. Üslup; markayı taşır. Markanızın sesi; her metinde aynı kalmalıdır. Ton; izlenimi kurar. Tutarlılık; değeri büyütür.

Örnek vermek

İyi örnek

Beklenen çıktıya benzer bir örnek; en güçlü yönlendirmedir. Beğendiğiniz bir metni göstermek; hedefi bir anda netleştirir. Örnek; beklentiyi gösterir. Verilen örnek; çıktının seviyesini de belirler. Model; kaliteyi kurar. Bir örnek göstermek; on cümlelik tarifden kısa sürer. Gösterim; anlatımdan hızlıdır.

Kötü örnek

İstenmeyen bir örnek de; yararlıdır. İstenmeyen bir örnek; neyin yanlış olduğunu tarif etmekten kolaydır. Karşıt; sınırı çizer. “Böyle olmasın” demek; sınırı bir anda çizer. Yanlış; netleştirir. İyi ve kötü örneğin birlikte verilmesi; hedefi tam ortalar. Ayrım; isabeti artırır.

Kendi metinlerinizden

Kendi yazdıklarınız; en iyi örnektir. Kendi metin; markayı taşır. Kendi eski metniniz; markanın sesini olduğu gibi taşır. Ton; korunur. Uyum; sağlanır.

Adım adım iyileştirmek

İlk sonucu değerlendirmek

İlk çıktı; nadiren mükemmel olur. Önemli olan neyin eksik kaldığını görüp talimatı ona göre düzeltmektir. Bu döngü birkaç turda çok daha iyi bir sonuca ulaştırır. İlk çıktı nadiren mükemmeldir; ikincisi çok daha iyidir. Deneme; öğretir.

Eksiği talimata eklemek

Beğenilmeyen her nokta; bir sonraki talimata madde olarak eklenir. Beğenmediğiniz her nokta; bir sonraki talimatta madde olur. Eksik; kurala dönüşür. Bir kez yazılan kural; bir daha aynı hatayı getirmez. Düzeltme; kalıcılaşır. Bir kez eklenen kural; sonraki tüm işlerde geçerli olur. Tekrar; azalır.

Kalıp haline getirmek

İşe yarayan talimat; saklanmalıdır. İşe yarayan bir talimatı saklamak; her seferinde sıfırdan yazmayı bitirir. Kalıp; zamanı korur. Saklanan bir talimat; ertesi gün olduğu gibi kullanılır. Kayıt; tekrarı bitirir. Arşiv; değer üretir.

Sık yapılan hatalar

Çok kısa istek

Tek cümlelik belirsiz bir istek; ancak genel bir cevap üretir. Kimin için, hangi amaçla ve hangi bilgilerle yazılacağı belirtilmediğinde; sonuç herkes için yazılmış gibi olur ve kimseye hitap etmez. Belirsizlik; en yaygın hatadır.

Bilgi vermeden istemek

Gerekli bilgiyi paylaşmadan doğru sonuç beklemek; hayaldir. Kendi verinizi paylaşmadan; doğru bir sonuç beklemek gerçekçi değildir. Bilgi; şarttır. Eksiklik; uydurma getirir. Kendi bilgilerinizle beslenen bir talimat; uydurma üretmez. Veri; doğruluğu kurar.

Çıktıyı kontrol etmemek

Gelen metni okumadan kullanmak; risklidir. Okunmadan gönderilen bir metin; her zaman risk taşır. Kontrol; şarttır. Kontrol edilmeden gönderilen bir metin; müşteriye ulaşır. Hata; yayılır. Sorumluluk; sizdedir.

İşletmede kullanım alanları

Yazışma ve teklif

En hızlı kazanç; yazışmalardan gelir. Teklif metinlerinin iskeleti çoğunlukla aynı olduğu için; iyi bir kalıp burada büyük zaman kazandırır. Yazışma; en verimli alandır.

İçerik ve başlık

İçerik üretiminde; taslak hızlanır. Taslak; başlangıcı kurar. Taslağı toparlamak; sıfırdan yazmaktan çok daha hızlıdır. Düzenleme; insana kalır. Boş sayfa yerine bir taslakla başlamak; işin yarısını bitirir. Hız; artar.

Özet ve analiz

Uzun metinlerin özeti; dakikalar alır. Uzun bir sözleşmenin özeti; dakikalar içinde çıkar. Özet; zamanı korur. Dağınık verinin toparlanması; kararı netleştirir. Analiz; yönü gösterir. Karar; hızlanır.

Neden yerel bir Beylikdüzü ajansı?

Kalıpları kurmak

Beylikdüzü’nde deneyimli bir ajans; işinize özel talimat kalıpları hazırlar. Hazır bir iskelet; her yeni işte sıfırdan başlamayı bitirir. Kalıp; tekrarı kolaylaştırır. Yüzlerce talimat yazmış bir ekip; hangi bileşenin eksik olduğunu hemen görür. Deneyim; isabeti artırır. Ortak bir kalıp; herkesin aynı kalitede çıktı almasını sağlar. Düzen; kaliteyi sabitler.

Ekibi eğitmek

İyi bir ajans; ekibe kullanımı öğretir. Bir saatlik uygulamalı çalışma; ekibin tümünü hazırlar. Eğitim; beceriyi kazandırır. Pratik; geliştirir. Bir kez öğrenilen bu beceri; her işte kullanılır. Bilgi; kalıcı olur.

Sisteme bağlamak

Yerel bir dijital ortak; kalıpları verimlilik düzenine bağlar. Yapay zekâ danışmanlığı ile; beceri sisteme dönüşür. Yakındaki bir ortak; en erişilebilir ortaktır.

Sonuç: iyi sorun, iyi cevap alın

Prompt mühendisliği; yapay zekâdan istenen sonucu almak için talimatı doğru kurgulama işidir. İyi bir talimat; kimin gözünden yazılacağını belirten bir rol tanımlar, görevi açık biçimde söyler, gerekli bilgileri ve hedef kitleyi içeren bağlamı verir, çıktının biçimini ve uzunluğunu belirtir, istenmeyenleri sınır olarak yazar ve mümkünse örnek sunar. Bir talimatta tek iş istemek; sonucun kalitesini korur. Eksik bilgiyle verilen talimatlar ise uydurma çıktı üretir. Bu beceri teknik bilgi gerektirmez; pratikle gelişir. Kısacası aynı araç, iyi bir talimatla bambaşka bir sonuç verir.

Yapay zekâ ile içerik üretimini ve iş verimliliğini ayrı yazılarda ele aldık. Adapte Dijital olarak Beylikdüzü merkezli bir ekiple; işinize özel talimat kalıpları hazırlıyoruz. Adapte Dijital’in yapay zekâ danışmanlığı yaklaşımı; beceriyi sisteme çevirir. Ücretsiz bir ön görüşmeyle başlayabiliriz.